Aşağıda üzerinde duracağımız maddeler , ilişkilerde çatışma çözülmeye çalışıldığında görülen ve “işlevsiz” olarak ele alabileceğimiz özellikler, yani boşanmanın ve/veya…
Aşağıda üzerinde duracağımız maddeler , ilişkilerde çatışma çözülmeye çalışıldığında görülen ve “işlevsiz” olarak ele alabileceğimiz özellikler, yani boşanmanın ve/veya süregelen çift mutsuzluğunun sekiz yordayıcısıdır. Bu yordayıcılar John ve Julie Gottman tarafından yapılan 30 yılı aşkın boylamsal araştırmalar sonucunda keşfedilmiştir.
1) Pozitiflikten Daha Çok Negatiflik
Tartışmalar sırasından istikrarlı ilişkilerdeki pozitif etkileşimin negatif etkileşime oranı 5’e 1’dir. Aslında anlaşmazlıkların çözülmesi sırasında ve günlük etkileşimde pozitif duygunun varlığı kritiktir. Bununla birlikte, pozitifliğin ve negatifliğin gerekli olduğu bu denge kuramı aynı zamanda sağlıklı ilişkilerde negatifliğin önemli olduğunu belirtmektedir.
2) Negatif Duygunun Artışı: “Mahşerin Dört Atlısı”
Eleştiri, Savunma,Aşağılama ve Duvar Örme ilişki çatışmalarında işlevsizdir. Bu davranışlar, işe yaramayan etkileşim örüntüsü olan negatifliğin artışındaki nedenlerin önemi bir parçasıdır. Yapılan çalışmalarda boşanmayı yordayan şey, negatifliğin artışıdır.
3) Duygusal Kopukluk ve Geri Çekilme
Çatışma sırasında hem artan negatif duygunun eksikliği hem de herhangi bir pozitif duygunun yokluğu bir başka işlevsiz örüntü olarak yapılan araştırmada vurgulanmaktadır. Şefkatin, espri anlayışının, soru sormanın, ilginin, desteğin ve empatinin belirgin eksikliği görülmüştür.
4) Onarma Girişimlerinin Başarısızlığı
İlişkilerde pişmanlık yaratan olayların yaşanması kaçınılmazdır, pişmanlık sadece sürecin bir parçasıdır. Çiftlerin bu kaçınılmaz kavgaları ve yanlış anlaşılma anlarını, incinen duyguları düzenleme ve ilişkiyi onarabilme becerilerini geliştirmeleri gerekmektedir.
5) Negatif Duygunun Baskın Gelmesi
Negatif duygulanımın baskın gelmesi bireylerin ilişkileri ve birbirleri hakkındaki negatif atıflar geliştirmesiyle ilgilidir. Sorunlu ilişkiler üzerinde yapılan çalışmalarda kişiler, tüm negatif özellikleri partnerlerine atfetmektedir.
6) Dikkati ve Fizyolojik Uyarılmayı Devam Ettirme
Fizyolojik uyarılma, genellikle partnerin sorunları ileri sürme şeklinden bunalmış olan bireyin duygulanımına eşlik eder. Bu insanların kaçmak ya da kavga çıkarmak istemesine yol açar.
7) Kronik Olarak Dağınık Fizyolojik Uyarılma
Fizyolojik uyarılma ilişki çatışmasına eşlik ettiğinde, kişinin bilgi alma kabiliyetinde azalma, eleştiriye karşı duyarlılıkta aşırı artış, problem çözme yaratıcılığında düşüş ; dinleme ve empati kurmada azalma gibi durumlar ortaya çıkmaktadır.
8) Erkeklerin Kadınlardan Gelen Etkiyi Kabul Etme Başarısızlığı
Bu durum kendini iki farklı şekilde gösterebilir.
- Erkeğin duygusal kopukluğu bunun sonucunda iki taraflı duygusal kopukluk haline gelir.
- Partnerinin düşük yoğunluktaki negatif duygulanımına karşılık (şikayet etme vb.) erkekte olumsuz duygulanımın artışı (saldırganlık,küçümseme vb.)
Gottman, J.M. (1979). Relationship interaction: Empirical investigations: New York: Academic Press.
Gottman, J.M. (1990). How marriages change. In G.R.Patterson (Ed.), Depression and aggression in family interaction. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
