Çocuklukta temeli atılan bağlanma stilimiz yetişkinlikteki romantik ilişkilerimizi nasıl şekillendirir? Güvenli, kaçıngan ve kaygılı bağlanma.
Dünyaya geldiğimiz andan itibaren beslenmek, korunmak ve duygularımızı düzenlemek için başkalarına ihtiyacımız vardır. Bowlby’e göre ihtiyaçlarımızı karşılayan kişilerle aramızda oluşan ilk bağlar, dünyayla ve diğer insanlarla kurduğumuz bağların öncülü, kendiliğimizin yapı taşlarıdır.
“Şimdi”yi yaşarken ve “geleceği” kurgularken geçmişin izlerinden yürürüz. “Kendi” modelimiz geçmişte olumsuz yapılanmışsa yeni ilişkilerde kendi değerimize ilişkin kaygı yaşarız; “başkaları” modelimiz olumsuzsa zarar görmemek için yakınlık ihtiyacımızı baskılar, kaçınma tepkileri sergileriz.
Güvenli bağlananlar
Yakın ilişkide güven, yakınlık, karşılıklı bağımlılık ve sorumluluk hissederler. Terk edilme korkusu taşımaz, kıskançlık göstermezler. Sorun çözme stratejileri etkilidir; destekleyici ortam ve açık iletişim sağlarlar. Evlilik ilişkilerini doyumlu bulur, daha az küser, daha az boşanırlar.
Kaçıngan bağlananlar
Yakın ilişki kurarken sıkıntıya girer, güvenmekte ve bağlanmakta güçlük çekerler. Duygularını ifade etmekten kaçınır, eşinin yakın olma isteği karşısında huzursuz olur. İşine ve hobilerine ilişkisinden daha fazla öncelik verir, çatışmadan kaçınır ya da küskünlükle tepki verir.
Kaygılı bağlananlar
Yakınlık konusunda ikircikli duygular besler, sürekli duygusal iniş-çıkışlar yaşarlar. Eşinin kendisini gerçekten sevip sevmediği konusunda endişelidir; en küçük tehdidi bile hızla fark eder, olumsuz durumları abartır. Güven duygusunu “kontrol” çerçevesinde organize eder; aşırı kıskançlık gösterir, çatışmaya saplanır. İlişkide doyumsuzdur, ancak terk edilme korkusu yüzünden mutsuz da olsa ilişkiyi sürdürür.
Çocuklukta temeli atılan bağlanma stilimiz; yakınlık kurma kapasitemizin, güven duygumuzun ve özgüvenimizin temeli olduğu için yetişkinlikteki romantik ilişkilerimizi de şekillendirir.
Kaynakça
- Bowlby, J. (1979). The Bowlby-Ainsworth attachment theory. Behavioral and Brain Sciences, 2(4), 637-638.
- Hazan, C. ve Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. J Pers Soc Psychol, 52, 511-524.
- Mikulincer, M. (1998). Adult attachment style and individual differences in functional versus dysfunctional experiences of anger. Journal of Personality and Social Psychology, 74(2), 513.
